Martinus

St. Martinuskerk

Martinus

Omstreeks 11 november 397 na Christus overlijdt op ongeveer tachtigjarige leeftijd de later heilig verklaarde monnik Martinus.

Hij is de grondlegger geweest van een klooster dat de bakermat is geworden van het monnikenwezen in West-Europa.

In de loop der tijd is Martinus (Maarten) onder meer door zijn enorme onbaatzuchtigheid uitgegroeid tot een van de meest populaire heiligen in de katholieke kerk. In onder meer Oud-Zevenaar is de katholieke kerk toegewijd aan de heilige Martinus. Opvallend is dat ook veel andere kerken en/of parochies in de Liemers de naam St. Maarten of St. Martinus dragen, namelijk die van Angerlo, Lathum, Giesbeek, Elten, Didam, Doesburg, Herwen en Pannerden.

Oftewel Sint Maarten werd in 316 geboren in de plaats Sabaria, in Hongarije. Zijn vader was officier in het leger van de Romeinen. Op zijn vijftiende nam hij dienst bij het Romeinse leger in Gallie. En op zijn achttiende jaar liet hij zich dopen en werd monnik.

Op een winterdag kwam de soldaat voor de poorten van de stad Amiens een halfnaakte bedelaar tegen. Martinus sneed toen zijn soldatenmantel met zijn zwaard doormidden en gaf de helft aan de bedelaar.

In 372 werd hij bisschop van Tours. St. Martinus ook wel genoemd Martinus van Tours, draagt de titel “De apostel van Frankrijk”.

Martinus was tegen geweld en wilde ook de heidenen met zachtheid tegemoet treden.

Hij werd vergeleken met de barmhartige Samaritaan. Het door hem gestichte klooster Marmoutiers was een centrum van strijd tegen het arianisme en het heidendom.

Op 8 november 397 stierf hij aan een hartaanval. Hij is de eerste heilige die niet als martelaar stierf. Hij ligt in zijn sarcofaag in de basiliek van Tours in Frankrijk.

Op 11 november is het feest van de heilige Martinus, hoewel dit niet zijn sterfdag is. Meestal gedenken we de heiligen op de sterfdag, want dit is de geboortedag in de hemel. Toch is 11 november zijn dag geworden. Dat komt omdat vroeger dit de dag was van het nieuwjaar van de boeren. Op die dag gingen de boeren in de Liemers de pacht voor het volgend jaar betalen. Het feest van de God Mars ligt waarschijnlijk ten grondslag aan oud Martinusfeest.

Martinus betekent n.l. " man van Mars".

Bij de Romeinen was 11 november het begin van het inluiden van het nieuwe licht.

Deze oude lichtfeesten kregen later een christelijke inhoud kinderen zingen liedjes aan de deuren met hun lampionnen in de hoop op snoep.

 

Sint Maarten bisschop, toen van alle landen

‘s avonds met een lichtje lopen, is voor ons geen schande.

Hier woont wel een rijk man, die ons wel wat geven kan

God zal hem lonen met honderdduizend kronen

Met honderdduizend lichtjes aan daar komt sint maarten aan.

 

Jaarlijks houdt men rond de feestdag, 11 november, een lampionnen optocht door het dorp en ontsteek men een St. Maartensvuur.

Voor de kinderen is Sint Maarten super spannend.

Want wat is niet leuker dan ‘s avonds laat met je vriendje of je vriendinnetje mee te lopen in de optocht. In de ene hand een brandende lampion en in de andere hand een tas, die na afloop goed gevuld is met snoep. De fakkels van vroeger zijn vervangen door lampions. Waarmee symbolisch de boze geesten werden verjaagd. Sommige creatieve ouders maken zelf lantarentjes van uitgeholde suikerbieten, kalebassen of koolrapen met een waxinelichtje erin.

Er zijn veel kerken naar hem genoemd. Groningen, Utrecht, in deze streek al meer dan 16 inclusief de steden lang de Rijn in Duitsland.

Er zijn ook dorpen naar hen genoemd:

Sint Maarten, Maartensdijk,St. Maarten is de patroon van bekeerde dronkaards, van herders en van vee.

 

Het kerkgebouw

De kerk van Oud–Zevenaar is een dubbelkerk. De kerk is gewijd aan Sint Martinus en de zuid beuk is gewijd aan Maria. De nok van de Martinuskerk is 20,15 hoog en de Mariakerk is 18,7 meter hoog. De kerk is 41 meter lang en 20 meter breed.

Het priesterkoor bevindt zich in het oosten (waarin in de lente de zon opkomt, men verwachtte veel heil).Ex oriënte lux.

De kerktoren in het westen, de richting waar de zon onderging, associeerde men met ondergang en duisternis.

Men betrad de kerk door de toren (ingang), de duisternis achterlatend. De toren heeft daarbij een afwerende betekenis. De richting naar het oosten bekende ook het goede.

Het zuiden met zijn overvloed aan licht was de woonplaats des Heren.

Het noorden als een oord van kilte en onheil.

Deze betekenis heeft in de middeleeuwen een grote rol gespeeld.

De kerk heeft een pseudobasilieke vorm met een neogotische zuidbeuk en heeft een grotendeels ingebouwde toren van 3 geledingen met boven de dubbele toegangsdeur een hoog spitsboograam. De begane grond van de toren wordt overwelfd door spitsbogen. De 1e verdieping van de toren bevat restanten van eerdere gewelven. Op de 2e verdieping hangen 3 luidklokken. In 2006 vielen natuurstenen montanten uit de galmgaten van de toren. Een montant, meneel of moneel is een stenen stijl in een kerkvenster. De herstelwerkzaamheden bleken niet gesubsidieerd te worden. De noodzakelijke werkzaamheden zijn in 2007 gelijktijdig met de werkzaamheden van het onderhoudsplan uitgevoerd. De toren wordt gedekt door een achtkantige ingesnoerde spits. De kerktoren is 38 meter hoog.

Het middenschip heeft een driezijdig gesloten koor en behoort met de noorderzijbeuk en toren tot de middeleeuwse bouw, in gotische stijl. Bij de restauratie in 1969 is ook het dak van de noorderzijbeuk verhoogd tot onder de daklijst van het middenschip waardoor de situatie van ca. 1400 gewijzigd werd in de situatie van voor 1866.

Aan de zuidzijde is op 8 december 1909 de Mariakerk in gebruik genomen ter vervanging van de zijbeuk uit 1865 met gelijke omvang als de noorderzijbeuk. Met de Mariakerk zijn ook de sacristie met traptoren en de koorzolder gebouwd onder architectuur van Jos Cuypers en Jan Stuyt.

Het verwarmingsgebouw dateert van 1950. De spits van de traptoren is tijdens de restauratie in 1969 verlaagd.

 

Copyright © 2013 - Oud-Zevenaar - Wepdiezainer -

 

Niets van deze site mag zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de auteur worden gebruikt.

 

 

"Like" Oud-Zevenaar op

Facebook en/of volg ons op Twitter: