Adderwortel

ADDERWORTEL

BISTORTA PERSICARIA


Adderwortel


Naamgeving

De naam heeft betrekking op de wortelstok, die slangachtig gebogen is. Persicaria betekent perzikkruid (de bladeren lijken op die van de Perzik). Bistorta betekent tweemaal gekromd. Bis betekent tweemaal en tortus is gedraaid.

 

Plantkenmerken

Een vaste plant uit de Duizendknoopfamilie, wordt tussen de 30 en de 80 cm hoog. Met een wortelrozet van vrij smalle, lancetvormige of ovale bladeren, aan de bovenkant zijn ze donkergroen, aan de onderkant blauwgroen, de bladsteel is golvend gevleugeld. De rood roze bloemen staan in schijnaren aan het eind van de steel, de mannelijke en vrouwelijke bloemen staan gepaard aan één stengel, de bloeitijd is van mei tot juli.

 Vanuit de wortelstok, die ervoor borg staat dat de plant meerderjarig is en de winter goed kan doorstaan, ontstaan tot 50 cm hoge groene stengels die boven aan een aarvormige bloeiwijze dragen met veel roze tot lila soms witte regelmatige bloemen. In iedere kleine bloem, die eigenlijk een bloemdek heeft en waaraan derhalve geen duidelijke kelk- of kroonbladen zijn te onderscheiden, vind je 8 meeldraden en het bovenstandig vruchtbeginsel met 3 stempels groeit na bevruchting uit tot een nootje.

Verspreid langs de stengel staand langwerpig eironde bladeren en lopen een gevleugelde steel uit. Vooral de onderste kunnen groot zijn. De bovenste zijn kleiner en korter van steel tot zittend. Op de plaats waar de steel aan de stengel staat tref je het tuitje om de stengel aan: dit tuitje zou van oorsprong de steunblaadjes zijn die met elkaar zijn vergroeid. De bloeitijd loopt van mei tot augustus.

Ook kan ze hele oppervlakken bedekken wat te danken is aan de ondergrondse wortelstokken. De plant heeft een min of meer horizontaal stromend grondwater nodig zoals we dat kennen van kwelgebieden. Tijdens de bloei wordt ze bezocht door veel insecten die nectar verzamelen.

 

Bloem

De schijnaar is 1-2 cm in doorsnee. De bloeiwijze komt van onderaf in bloei en na het uitbloeien van de eerste lichting bloemen nogmaals van onderaf. De meestal optredende tweede bloei geschiedt aan nieuwe bloeistengels. De bloemen zijn lichtroze of zelden wit en de vijf bloemdekbladen zijn 4-5 mm lang. De bloemen hebben acht meeldraden en drie stijlen met drie stempels.

 

Steel

De rechtopstaande bloeistengels zijn in de regel niet vertakt en dragen één schijnaar.

Aan de voet van de plant bevinden zich de vezelige resten van oude bladstelen.

 

Blad

De wortelbladeren zijn groot (tot 20 cm), langwerpig-eirond tot driehoekig-eirond en aan de voet in de breed gevleugelde steel versmald. Vaak zijn ze enigszins gegolfd. Vanuit de afgeknotte of zwak hartvormige of wigvormige voet van de bladschijf loopt een brede vleugelrand langs de lange bladsteel af. De hogere, verspreid staande stengelbladeren zijn smaller en korter gesteeld tot meestal zittend. De bladeren hebben een gave rand.

 

Vrucht

Een eenzadige doosvrucht of nootje. Meestal is er echter maar weinig kiemkrachtig zaad. . De zaden zijn zeer kort levend (korter dan één jaar).

 

Wortel

Een tot 1½ cm dikke, zwarte gedraaide (slangachtig gekronkelde) wortelstok. Aan de wortelstok ontspringen uitlopers, waarmee de plant zich sterk kan uitbreiden, zodat zij meestal in grote en vaak dichte groepen groeit.

 

Gebruik

Men gebruikt de wortel die aan de buitenkant zwart is, maar aan de binnenkant rood gekleurd, door de aanwezige looistoffen.

Werd dus ook gebruikt bij het leerlooien.

De Ringoogparelmoervlinder weet ook donderdagsgoed wat een Adderwortel is. Hij legt er altijd zijn eitjes op. De Adderwortel is daarom de waardplant van deze Ringoogparelmoervlinder. Ook de rupsen van de blauwe vuurvlinder genieten van deze plant. Zij eten voornamelijk de bladen van de Adderwortel

 

Geneeskunde

De heilzame eigenschappen van de plant waren al in de 15de eeuw bekend, hiervoor werd het kruid ook al beschreven maar dan onder andere namen. Voornamelijk werd de plant gebruikt als wondkruid of als bloedstelpend, het kan gebruikt worden bij alle bloedingen, zowel in - als uitwendig, ook bij long - en maagbloedingen en aambeien. Uiteraard een goed middel bij neusbloedingen.

Een zeer goed middel bij diarree, dysenterie en cholera. Verder bij loszittende tanden kiespijn en mondzweren.

Luchtwegen

Door de samentrekkende werking een goed middel bij klachten van de bovenste luchtwegen als angina.

Kan ook worden gebruikt om een dreigende miskraam te voorkomen. Verder bij witte vloed en overmatige menstruatie.

Bij incontinentie. Aftreksel bij bloedend tandvlees en wondjes in de mond. Aftreksel bij diarree

Adderwortel wordt in de traditionele Nederlandse volksgeneeskunde gezien als een kruid dat kan helpen bij long- en miltziekten. Ook bij bloedingen, koorts en diarree is het een beproefd middel. Daarnaast gebruikte men adderwortel als spoeldrank dat goed is voor het tandvlees. Het tandvlees werd er steviger van en los zittende tanden kwamen weer vast te zitten. Deze werking kan voor een groot deel verklaard worden omdat de wortel veel tanninen bevat. Ook werd de wortel gebruikt bij hartziekten.

Verder bij maagwandontsteking, witverlies, urinebuisontsteking, overmatige baarmoederbloeding,

stomatitis, aften, keelpijn, witverlies, schaafwonden en tegen onvrijwillig plassen.

 

Eetbaar

Het is nog steeds één van de beste samentrekkende kruiden. in het verleden werd de plant veel als groenten gegeten, met name de spruiten en het jonge blad. Het jonge blad lust de mens ook graag en kun je als spinazie of sla eten en in de soep doen.

 

Signatuur

De rozerode bloemen verwijzen naar een werking op het bloed, maar ook op een harmoniserende werking op het zenuwstelsel. De rode kleur van de binnenkant van de wortel is een aanduiding voor veel looistoffen. De wortel is gedraaid en daardoor moeilijk uit de grond te verwijderen, een indicatie voor veel weerstand.

Ook was het door de vorm van de wortel in gebruik tegen slangenbeten en ander gif

 

Symboliek

Symbool van kwaad, horror.

 

Volksgeloof

Alles wat ook maar in de verste verte met het moeras te maken had, stond vroeger in een kwaad daglicht. Dat werd dubbel zo erg, als er ook nog iets in de naam voorkwam, dat aan een slang deed denken, zoals bij de adderwortel. Dan was het bewijs van het verbond van de plant met de duivel of met heksen dubbel en dwars geleverd.

Draag Adderwortel als je zwanger wilt worden. Verbrandt het samen met Wierook om je psychische krachten te verbeteren, of als je aan het voorspellen slaat. Een thee van de plant in het huis gesprenkeld zal klopgeesten verjagen. Adderwortel kan ook worden toegevoegd aan sachets die geld aan moeten trekken, en wordt ook toegevoegd aan geld - en rijkdom.

Stel nu dat je vooral veel weerstand opbouwt omdat je hond zo irritant vaak blaft. Dan is Adderwortel de oplossing… Adderwortel is namelijk ook een  anti-blaf-kruid. Een beetje adderwortel in de  schoenen en Goofy de hond zwijgt!

Honden schijnen ook niet meer te blaffen wanneer je een mengsel van Hondstong, kikkerbloed en de as van een verbrande wezel meeneemt. Dus mocht je eens een wezel verbranden, bewaar hem dan! Maar doe dit uiteraard enkel als de wezel al dood is!

In de magie is Adderwortel vrouwelijk en komt zij van de planeet Saturnus. Voornamelijk de donderdag is geschikt voor magie met Adderwortel.

Adderwortel verhoogd de kracht van visioenen en bovennatuurlijke krachten. Een thee van Adderwortel in huis gesprenkeld zal kwaadaardige geesten kunnen verjagen.

Het element aarde waar Adderwortel aan gebonden is geeft de plant zijn geld- en rijkdom-aantrekkende werking, wanneer je hem toevoegt aan sachets of vermengd in een geschikt wierookmengsel.

Volgens oude overlevering zou adderwortel samen met watereppe in een glas gezet diegene beschermen zodat die niet verleid kon worden. Dit wordt als zodanig niet meer toegepast. 

 

Esculaapteken

De wortelstok is tweemaal gedraaid en lijkt op het esculaapteken, dat artsen op hun auto hebben. De Griekse god van de geneeskunde.

 

Waarschuwing

Wanneer  bijen de Adderwortel bezoeken zit er echter wel een addertje onder het gras! Het stuifmeel van de adderwortel bevat voor bijen namelijk giftige stoffen.


Op facebook hebben we een pagina waarop wij oude foto's van Ooij, Old-Sènder en Holthuuze plaatsen. Je kunt reageren op de foto's en je kunt aangeven dat je iets leuk vindt. Hieronder een overzicht wat er zoal op facebook geplaatst is. (scroll er maar doorheen)

Heb je mooie foto's en wil je die met ons delen, stuur ze dan per mail naar andre@oud-zevenaar.nl



Copyright © 2013  -  Oud-Zevenaar  -  Wepdiezainer  -


Niets van deze site mag zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de auteur worden gebruikt.



"Like" Oud-Zevenaar op

Facebook en/of volg ons op Twitter: