Beekpunge

BEEKPUNGE

VERONICA BECCABUNGA

 

Beekpunge


Naamgeving

Veronica is genoemd naar de heilige Veronica. Veronica zou in een zweetdoek de afdruk gekregen hebben van het aangezicht van Christus. Sommigen menen in de bloem een weergave te zien van die afdruk. Beccabunga is waarschijnlijk een Latijnse vervorming van het Duitse Bachbunge. Het Duitse Bunge betekent pauk en slaat op de bolle vruchten. Anderen zeggen het komt van het Latijnse beccabunga wat mondpijn betekent, de plant werd gebruikt bij scheurbuiken  is ook scherp in gebruik.


Plantkenmerken

Beekpunge  is een plant uit de weegbreefamilie. In Nederland komen 24 soorten ereprijs voor. De stengel en het blad van deze water minnende plant zijn kaal en iets vlezig. Het is een vaste plant, in de winter blad houdende soort. De bladeren bevatten antivriesstoffen.

De bloempjes zijn blauw en 5-8 mm groot. Er zijn vier kroonblaadjes, waarvan de bovenste het grootste is. Verder zijn er vier kelkblaadjes en twee meeldraden. Beekpunge bloeit in lang gesteelde, ijle trossen die in bloei staan tussen mei en september. De bloemtrossen groeien okselstandig, en bevatten twintig tot vijfentwintig bloemen per hoofdje. De plant vormt een 3-4 mm groot bolvormige doosvrucht die onbehaard is.

De planten hebben stevige ronde en gladde stengels. Aan waterkanten liggen ze op de grond en gedeeltelijk ook in het water. Vanuit deze liggende stengels groeien ze gebogen omhoog. De 3,5-5 cm grote, gekartelde tot gezaagde, donkergroene bladeren zijn kort gesteeld en eirond tot langwerpig. De bladbasis loopt wigvormig af naar de steel. De bladeren staan tegenover elkaar aan de stengel. Het blad is enigszins vlezig en glanst. De plant kan volledig ondergedoken blijven, vooral in snelstromend water, de bladeren zijn dan slapper en langer.

De plant staat op open, zonnige tot licht beschaduwde, natte, matig voedselrijke tot voedselrijke, zwak basische en stikstofrijke, vaak kalkhoudende grond of in ondiep, vaak stromend water. Ze groeit op allerlei grondsoorten maar is gevoelig voor hogere zoutconcentraties. Te zure en/of te voedselarme standplaatsen worden gemeden, Beekpunge is niet erg gevoelig voor waterverontreiniging, maar niet bestand tegen hoog opschietende vegetaties.

Zaden blijven soms aan de poten van vogels hangen die dan voor verspreiding zorgen. Beekpunge weet zich vegetatief te verspreiden doordat afgebroken stukken stengel door het water worden meegenomen en elders wortelen, met de kans dat de plant zich daar vestigt.

Niet echt spectaculair, maar Beekpunge kruipt uit het water en verbergt daardoor de vijverrand. Het spreidt zich ook over de water- oppervlakte uit zodat het een schuilplaats biedt aan visbroed. Vermeerderen door stengelstek in de lente. Een prima plantje om te laten groeien tussen stenen aan de waterrand.

 

Bloem

De 5-8 mm grote bloemen groeien in tegenoverstaande, lang gesteelde trossen in de bladoksels van de bovenste bladen en hebben een donker hemelsblauwe kroon (zelden roze). De vrij smalle schutbladenzijn veel kleiner dan de gewone bladen. Ze zijn eveneens kleiner dan de gesteelde bloemen. De bloemen hebben vier vergroeide kroonbladen, vier kelkslippen, twee meeldraden en een bovenstandig vruchtbeginsel met één stijl en één stempel.

 

Steel

De gladde, ronde, dikke, vlezige, kale, kruipende en hogerop min of meer opgerichte stengels zijn bleekgroen of dikwijls roodachtig. Los gebroken stengeldelen kunnen weer wortelen en uitgroeien tot nieuwe planten

 

Blad

De kort gesteelde, tegenoverstaande, glanzend donkergroene, 1-4 cm lange bladen zijn eirond tot langwerpig, stomp en gekarteld-gezaagd (onregelmatig stomp gezaagd) tot bijna gaafrandig en met een afgeronde top en een wigvormig aflopende voet. De bladen zijn enigszins vlezig.

 

Vrucht

De kale vrucht is bijna bolvormig, nauwelijks ingesneden en ongeveer even lang tot iets langer dan de vrij spitse kelkslippen. Haar steel maakt een wijde, vaak bijna rechte hoek met de as van de tros. De vrucht gaat onder vochtige omstandigheden open, waarna de zaden door waterdruppels worden verspreid. De zaden zijn langlevend (langer dan vijf jaar).

 

Wortel

De kruipende stengels kunnen wortelen. Afgebroken stengelstukken kunnen wortelschieten en zo nieuwe planten vormen.

 

Gebruik

De bolle vruchtjes worden tegenwoordig graag gegeten door verschillende snuitkevers.

 

Geneeskunde

Beekpunge bevat veel vitamine C en veel jodium. De plant werd ook gedronken via theemengsels en gebruikt om het bloed te zuiveren en de stofwisseling van de lever een oppeppertje te geven De bladeren van deze waterpungen met wijn gedronken zijn goed tegen de koude plas en druppelplas en tegen de schurft van de blaas van binnen en vooral als het met de wortels van asperges ingenomen worden.

De bladeren van dit kruid worden ook met olie en azijn gegeten en zijn een goede en bekwame spijs voor diegene die slecht water lossen en van het niergruis ziek zijn. Het zuivert het bloed en verwekken de maandstonden

 

Eetbaar

De wat scherp, enigszins bitter smakende bladeren werden vroeger wel gegeten (in het voorjaar, met name tegen scheurbuik). In het noorden van Europa gebeurt dat nog steeds als onderdeel van salades. De wat bitter smakende bladeren kunnen verwerkt worden in salades, stamppot en soepen.
De bladeren en jonge scheuten bevatten diuretisch (vorming van urine door de nieren) werkende stoffen. Waterplanten bevatten over het algemeen meer parasieten dan landplanten. Hier zal u rekening mee moeten houden wanneer u een waterplantenoogst wilt gaan verorberen. Extra goed afspoelen is dus nodig, wanneer u Beekpunge wilt eten.

 

Signatuur

De bolheid van de vrucht werd als een teken opgevat om Beekpunge te gebruiken tegen opgeblazenheid. In de signatuurleer werd het kruid gebruikt tegen opgeblazenheid.

 

Legende

In de buurt van Beekpunge is er kans dat de romantiek aangewakkerd wordt door Najaden. Een Najade is een waternimf, die rond het beekje aanwezig is en deze beschermt.  Wilt de mens inbreuk maken op de beekjes is zij geacht toestemming te vragen aan de Najaden en conform hun rituelen te handelen. De Najaden zijn beschermers van de voedende geschenken van Moeder aarde. Het negeren van de wetten van de beekjes en de Najaden zal leiden tot vergiftiging en opdroging van het water, verdwijning van mooie kruidjes, zoals Beekpunge, verdwijning van wilde dieren en van vele vissoorten. Deze gevolgen zullen u allen welbekend zijn. Ze zijn tegenwoordig alom aanwezig. De mens toont zeer vaak een gebrek aan respect. Als u de Beekpunge aantreft in de natuur zult u meestal de betovering van de beekjes aanvoelen en romantische verlangens in uzelf ontdekken. Het verhaal gaat dat hiermee de waternimfen u proberen duidelijk te maken dat u een diepere verbondenheid met de natuur heeft. Aphrodite is verbonden met de waternimfen. De schoonheid die u emotioneel ervaart is een vergelijkbare schoonheid die Aphrodite het volk jarenlang leerde. Aphrodite is een liefdesgodin. Het gevoel dat u ervaart langs zo’n mooi beekje is een liefdevol gevoel die ook tot seksuele verlangens kan leiden.

Wanneer u de rommel nabij een beekje opruimt zal de Najade, ondanks het leed veroorzaakt door uw soortgenoten, u toch zegenen. Respect voor het water, wordt onthouden door het water. Water wordt beïnvloed door gedachten, de omgeving en houdt beelden vast. U kunt leren van deze watermagie als u het respect kunt vinden.

 

 

Waarschuwing

Nooit werd de soort in grote hoeveelheden gegeten vanwege diuretische stoffen. Deze stoffen zorgen ervoor dat de nieren urine aanmaken en in grote hoeveelheden kan dat schadelijk zijn.

 

Op facebook hebben we een pagina waarop wij oude foto's van Ooij, Old-Sènder en Holthuuze plaatsen. Je kunt reageren op de foto's en je kunt aangeven dat je iets leuk vindt. Hieronder een overzicht wat er zoal op facebook geplaatst is. (scroll er maar doorheen)

Heb je mooie foto's en wil je die met ons delen, stuur ze dan per mail naar andre@oud-zevenaar.nl



Copyright © 2013  -  Oud-Zevenaar  -  Wepdiezainer  -


Niets van deze site mag zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de auteur worden gebruikt.



"Like" Oud-Zevenaar op

Facebook en/of volg ons op Twitter: