Bernagie

BERNAGIE

BORAGO OFFICINALIS


Bernagie


Naamgeving

  • Borago komt van het Griekse borra (kort haar), naar de ruwe beharing van de plant, maar volgens anderen komt het van het Latijnse cor ago (hartopwekkend), naar de geneeskrachtige eigenschappen.
  • Borago zou van het Italiaanse “borra” komen dat “wol” betekent, verwijzend naar de dikke, grijze en korte beharing van de plant.
  • De Romeinse Plinius schreef over deze plant ”ego Borago Daudia semper” wat vrij vertaald “ik borago breng altijd moed” betekent.
  • Linnaeus stelde een gewijzigde naam voor, van cor, ‘hart’, en ago, ‘bij voorkeur’, als een verwijzing naar de hartversterkende kwaliteit van de bladeren. Of naar courage, ‘moed’, vanwege de opwekkende kracht en smartwerende eigenschappen.

 

Officinalis betekent geneeskrachtig of uit de apotheken.

 

Plantkenmerken

De bernagie, ook vaak komkommerkruid genoemd, dit duidt op de smaak en de geur van de groene delen van de plant. Het is een gemakkelijk herkenbare, ruwharigeeenjarige plant met leuke kleine stervormige blauwe bloemen. De plant behoort tot de Ruwbladigenfamilie en alle onderdelen van de plant (stengels, bladeren, en bloemknoppen) zijn dan ook bedekt met korte haren. Voor de bladeren geldt dit voor zowel boven- als onderzijde. De plant wordt 45-90 cm hoog. De dikke stengels zijn vertakt en hol. De bladeren zijn 7-20 cm lang en puntig ovaal van vorm. De onderste bladeren zijn meer eirond en gesteeld, de bovenste meer langwerpig en stengelomvattend. De bloeitijd valt vanaf mei of juni tot de herfst. De bloemen zijn felblauw met een wit hart, met fijne kroonblaadjes en zwarte helmknoppen. Een enkele maal kunnen de bloemen ook roze of wit zijn. De kelk is 0,5 tot 2 cm lang. De hangende bloemen staan in schichten aan het eind van de stengel. De kelkbladen zijn 0,5 tot 1,5 cm lang en puntig van vorm. De meeldraden zijn zo geordend dat er zich een kegel vormt. De bloem heeft drie kleurschaduwen tijdens de bloei die bekend zijn als Abraham, Isaac en Jacob, rood violet en blauw. Borago is mooi om naar te kijken, zijn blad is ruig, maar van een ruigheid als ruw fluweel en met een dezelfde zachtheid van glans. Zijn groen is zachtjes overschaduwd en zijn bloe­men zijn prachtig blauw.

Bestuiving geschiedt door bijen en hommels, de van een mierenbroodje voorziene zaden worden door deze dieren versleept.

 

Bloem

De half-knikkende, 1,5-3 cm grote bloemen staan schermachtig bijeen. Ze hebben een stervormig gedeelde kroon met afstaande, eironde, spitse slippen en een duidelijke kegel van paarszwarte meeldraden. Ze zijn helder blauw (zelden roze of wit) met een wit centrum (witte keelschubben). De helmknoppen zijn donker. De kelkslippen zijn lijn-lancetvormig, ongeveer even lang als de bloemkroon en na de bloei samen neigend. De dikke bloemstelen zijn omgebogen.

 

Steel

De rechtopstaande, stijve en dikke stengels zijn afstaand borstelig behaard en al of niet vertakt

 

Blad

De meestal eironde, in de gevleugelde bladsteel versmalde wortelbladen vormen eerst een rozet. De bladrand is gegolfd. De zittende stengelbladen zijn kleiner en meer langwerpig tot lancetvormig. De bovenste bladeren zijn stengelomvattend. Alle bladen zijn afstaand behaard.

 

Vrucht

Een splitvrucht. Een vrucht met vier (maar soms minder) groengele, later bruinig zwart wordende zaden.

 

Wortel

Een penwortel.

 

Gebruik

De plant wordt ook op grote schaal aangeplant voor de oliehoudende zaden. Ze wordt veel gekweekt als toekruid en als bijenbloem. Ten slotte kunnen de bloemen gebruikt worden om azijn blauw te kleuren. Door de snelle groei is het een geschikt gewas als groenbemester.

 

Geneeskunde

Reeds bij de Grieken stond de plant om zijn opbeurende werking bekend. In de tweede eeuw na Christus werd een mengsel van bernagie en honing gebruikt ter verlichting bij hoesten. Een aftreksel van de bladeren en stengels werd gebruikt om de diurese en het zweten te bevorderen. Ander traditioneel gebruik is de toepassing bij reuma, verkoudheid en bronchitis.

De plant wordt toegepast ter versterking van de bijnieren en tegen mentale uitputting en depressie. Verder zou het de maag en darmen ondersteunen bij infectie en vergiftiging. De zaden worden ingezet bij syndromen bij onregelmatige menstruatie. De zaadolie vindt uitwendig toepassing bij seborroïsch en atopisch eczeem en inwendig bij premenstrueel syndroom en ter preventie van hart- en vaatziekten.

Bernagie bevat een hoog gehalte aan vitamine C zinkmagnesiumvitamine B6 en biotine. De bloemen zijn rijk aan cholineglucosefructoseaminozuren en tanninen. De zaden bevatten vooral proteïnen (20,9%) en een olie (38,3%) die rijk is aan gamma-linoleenzuur. Als een van de voornaamste natuurlijke bronnen van GLA heeft borage-olie een grote vlucht genomen in de voedingssupplementenindustrie.

Komkommerkruid is goed tegen allerlei vrouwenkwalen. Het reguleert het evenwicht van het hormoon oestrogeen. Hierdoor kan het gebruikt worden in de behandeling van Pre Menstrueel Syndroom(PMS). Pijnlijk gespannen borsten, vochtopeenhopingen in het gezicht, buik en ledematen, gewichtstoename, rugpijnen, buikkrampen en psychische klachten. Ook mee-eters, acné en onregelmatige menstruatie kunnen worden behandeld met het kruid bernagie. Alle medicinale werkingen in dit artikel zijn ontleend aan het Groot Handboek Geneeskrachtige Planten van Geert Verhelst, die zijn bevindingen op grond van wetenschappelijk onderzoek heeft gebaseerd.

Je kunt een thee, sap of siroop maken van de bladeren maar er zijn daarnaast allerlei medicijnen in capsulevorm, moedertinctuur en oliën. De olie kun je uitwendig gebruiken.

Komkommerkruid gaat aderverkalking tegen. Hierdoor voorkomt en hart- en vaatproblemen in het algemeen. Trombose, embolie, te dik bloed, te hoge triglyceridewaarden, verhoogde bloeddruk worden allemaal tegen gegaan door bernagie als geneeskruid te gebruiken. Het heeft diverse werkingen die geneeskrachtig werken voor hart en bloedvaten; de belangrijkste zijn dat het bloed verdunnend en ontstekingsremmend werkt.

Het zorgt ervoor dat het immuunsysteem beter werkt tegen ziekten en niet wordt ingezet tegen gezonde onderdelen van het lichaam.

Bernagie thee bevordert de melkproductie van borst voedende moeders, met name wanneer het gecombineerd wordt met venkel. Je kunt het ook uitstekend drinken in een vroeg stadium van longziekten, verkoudheden en koorts.

Wanneer je niet lekker in je vel zit, verdrietig bent of je gespannen voelt kun je bernagie sap drinken. Je maakt bernagie sap door verse bladeren uit te persen en dagelijks ongeveer drie maal 10 milliliter te drinken. Je kunt van dit sap ook een kalmerende lotion voor de jeukende en droge huid maken. Meng hiervoor 40 milliliter rozenwater met 20 milliliter van bernagiesap. Je kunt het sap eventueel ook mengen met eenzelfde hoeveelheid water en dit met watjes op de huid aanbrengen. De huid zal verfrist worden, ontspannen en minder rood worden doordat de haarvaatjes in de huid vernauwd. Van de zaden van bernagie kan bernagie olie gemaakt worden. In de winkel is deze olie doorgaans verkrijgbaar onder de naam borage olie, naar de Latijnse naam van het kruid. Borage olie kan gebruikt worden bij reumatische aandoeningen en menstruatiestoornissen

In wijn zouden de bloembladen helpen tegen neerslachtigheid. Reeds bij de Grieken stond de plant om zijn opbeurende werking bekend. Als een van de voornaamste natuurlijke bronnen van GLA heeft Borage olie een grote vlucht genomen in de voedingssupplementen industrie.

 

Cosmetisch

Olie en zepen op basis van bernagie worden in de cosmetica gebruikt om de huid elastischer en soepeler te maken

 

Eetbaar

Bernagie wordt veel gekweekt als toekruid. Als voedsel wordt de plant vooral in het Middellandse Zeegebied gewaardeerd als onderdeel van salades en andere zomerse gerechten. Ze heeft een komkommerachtige smaak, de naam komkommerkruid heeft ze hieraan te danken. Behalve de bloemen worden ook de jonge blaadjes als sla of als spinazie gegeten. Ook in ijsthee, water, melk, wijn, punch of appelsap kan Bernagie een verfrissend ingrediënt zijn met een komkommersmaakje. In dat geval kunt u ook de holle stengels in de lengte doorsnijden of een paar gekneusde stengels erin doen en dit kunt u heerlijk combineren met wat citroen. In de wijn schijnt er een bijzonder effect te ontstaan, een effect waarmee u sombere stemmingen kunt omvormen in vrolijkheid. Als u heel veel van de wijn drinkt zou het zelfs kunnen dat u gaat zingen, maar dat heeft te maken met de alcohol.

Bernagie in uw voeding zal op de eter ook verkwikkend werken. Het plantje heeft een beetje een zoute smaak, maar tevens een verfrissende smaak. U kunt het plantje in zeer kleine stukjes snijden en Bernagie als een smaakvol ingrediënt toevoegen aan verschillende maaltijden of op brood. Ook in eenpansgerechten, soepen, in (fruit)salades, stoofschotels, sudderpotjes, vis- en schelpdiergerechten of meekokend bij groente (o.a. heerlijk in kool) kan Bernagie zijn werk doen. Bij het inleggen van augurken kan Bernagie gebruikt worden. Ook uw baby in de buik kan indirect meegenieten van Bernagie omdat Bernagie stiekem helpt met het aanmaken van extra moedermelk.

 

Symboliek

Bernagie staat al eeuwenlang bekend om zijn gemoed verlichtende krachten, moed, psychisch bewustzijn.

 

Symbool

Van stomheid en van verlegenheid. 

 

Bloesemremedie

De Bernagie of Komkommerkruid sterkt het hart in moeilijke omstandigheden en geeft blijheid. Uzelf niet laten blokkeren door moeilijkheden, doorgaan vanuit de kracht van uw hart; u niet laten ontmoedigen, maar verder gaan ondanks tegenwerking. 
Wanneer u het niet meer ziet zitten geeft de Bernagie weer blijheid en kracht. 
Geeft u de durf om vanuit het hart te handelen, in plaats vanuit het hoofd.

 

Volksgeloof

Als een deel van Bernagie bij je draagt, dan gaan de magische krachten werken. Bernagie zal vreugde, kracht en voornamelijk moed brengen naar de drager. Bernagie kan de drager ook troosten met zijn krachten. Het is een opwekkend kruid. Het geluk is aan uw zijde bij het dragen van deze geluksbloem.

 

Magie

Wilt u magie bedrijven met behulp van Bernagiekrachten, dan is er een optimaal moment van de dag om dit te doen. Als u het aantal uur tussen zonsopkomst en zonsondergang optelt en deze vervolgens door 12 deelt krijgt u een bepaald aantal uur. Vermenigvuldig dit aantal uur met 4. Tel dit aantal uur op bij de tijd van zonsopkomst en u weet de starttijd van uw magische werkzaamheden.

Bernagie kan u op magische wijze ook helpen om open te zijn. Openstaan voor de wereld en uzelf. Bernagie biedt in de magie naast moed, tevens kracht en zelfs bovennatuurlijke krachten. Deze bovennatuurlijke krachten kunnen bijvoorbeeld tot u komen in visioenen, diepe wijsheid of andere mentale krachten. Het element lucht heerst over dit kruid en vormt de basis van deze krachten.

 

Mythe

De bernagie zou de ‘Nepenthe’ van Homerus zijn geweest, ‘de drank die vergetelheid bracht’.

 

Dromen

Wil je mooie dromen hebben dan moet je een vaas met deze bloemen naast je bed zetten.

Een bloemetje valt gemakkelijk in zijn geheel van de plant af. Als u dat ziet, pak het intacte bloemetje op, maak een knoop los en stop het bloemetje daarin. Bernagie zal u hiermee bescherming bezorgen

 

 

Waarschuwing

Deze stoffen kunnen in hogere concentraties kanker veroorzaken en toxisch zijn voor de lever. Vanwege de lage concentraties van deze alkaloïden in bernagie is consumptie niet gevaarlijk

Het RIVM heeft in 2005 een advies uitgebracht waarin zij een inname norm van maximaal 30 nanogram pyrrolizidine-alkaloïden (PA’s) per dag voorstelt. De uit de zaden van bernagie geperste olie, die rijk is aan het onverzadigde vetzuur gamma-linoleenzuur en om die reden als voedingssupplement wordt gebruikt, wordt geraffineerd. Tijdens het raffinageproces worden de pyrrolizidine alkaloïden verwijderd en daarna hoort de olie te voldoen aan de wettelijk gestelde norm van 1 µg per kg.

Te veel aanraking met de huid kan behoorlijke irritatie veroorzaken.

 

 

 

Op facebook hebben we een pagina waarop wij oude foto's van Ooij, Old-Sènder en Holthuuze plaatsen. Je kunt reageren op de foto's en je kunt aangeven dat je iets leuk vindt. Hieronder een overzicht wat er zoal op facebook geplaatst is. (scroll er maar doorheen)

Heb je mooie foto's en wil je die met ons delen, stuur ze dan per mail naar andre@oud-zevenaar.nl



Copyright © 2013  -  Oud-Zevenaar  -  Wepdiezainer  -


Niets van deze site mag zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de auteur worden gebruikt.



"Like" Oud-Zevenaar op

Facebook en/of volg ons op Twitter: